ABD’de canl\u0131 dokuyla beslenen ve s\u0131cak kanl\u0131 canl\u0131lar\u0131 i\u00e7eriden t\u00fcketebilen “screwworm” paraziti, yakla\u015f\u0131k 60 y\u0131l sonra ilk kez Teksas’ta g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n
Canl\u0131 dokuyla beslenen ve s\u0131cak kanl\u0131 hayvanlar\u0131 i\u00e7eriden t\u00fcketebilen “Yeni D\u00fcnya vida kurdu” (screwworm) paraziti, yakla\u015f\u0131k 60 y\u0131l sonra ilk kez ABD’nin Teksas eyaletinde tespit edildi.<\/p>\n
<\/p>\n
ABD Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131 (USDA), Meksika s\u0131n\u0131r\u0131na yakla\u015f\u0131k 48 kilometre uzakl\u0131ktaki La Pryor b\u00f6lgesinde bir buza\u011f\u0131da do\u011frulanan vakan\u0131n, \u00fclkedeki tek teyit edilmi\u015f bula\u015fma oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
Uzmanlar ise bunun ABD hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi bir tehdit olu\u015fturabilece\u011fi konusunda uyard\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
ET Y\u0130YEN PARAZ\u0130R SINIRI GE\u00c7T\u0130<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Screwworm ad\u0131 verilen parazitik sinek t\u00fcr\u00fc, yumurtalar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k yaralara veya mukozalara b\u0131rak\u0131yor. Yumurtalar \u00e7atlad\u0131ktan sonra ortaya \u00e7\u0131kan y\u00fczlerce larva, keskin a\u011f\u0131z yap\u0131lar\u0131yla canl\u0131 dokular\u0131n i\u00e7ine girerek beslenmeye ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n <\/p>\n Tedavi edilmedi\u011fi takdirde enfekte hayvanlar\u0131n \u00f6lmesine yol a\u00e7abiliyor. Parazit \u00e7o\u011funlukla enfekte hayvan hareketleriyle yay\u0131l\u0131yor.<\/p>\n <\/p>\n 1966’DAN BER\u0130 G\u00d6R\u00dcLEN \u0130LK BULA\u015eMA<\/strong><\/p>\n <\/p>\n ABD Tar\u0131m Bakan\u0131 Brooke Rollins, Teksas’taki vakan\u0131n eyalette 1966’dan bu yana g\u00f6r\u00fclen ilk screwworm vakas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n <\/p>\n Parazitin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, ABD’nin son 75 y\u0131l\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck seviyesindeki s\u0131\u011f\u0131r varl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde yeni bask\u0131 yaratabilir.<\/p>\n <\/p>\n Azalan hayvan say\u0131s\u0131 halihaz\u0131rda k\u0131rm\u0131z\u0131 et \u00fcretimini d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f ve t\u00fcketiciler i\u00e7in fiyatlar\u0131n rekor seviyelere \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015f durumda.<\/p>\n <\/p>\n Uzmanlar, parazitin yay\u0131lmas\u0131 halinde yaln\u0131zca Teksas hayvanc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn 1,8 milyar dolara kadar ekonomik kay\u0131pla kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fini belirtiyor.<\/p>\n <\/p>\n \u0130NSANLARA BULA\u015eAB\u0130L\u0130R M\u0130?<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Uzmanlara g\u00f6re parazit insanlar ve evcil hayvanlara da bula\u015fabiliyor ancak insan vakalar\u0131 olduk\u00e7a nadir g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n <\/p>\n Yetkililer, screwworm’un g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir risk olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor. Tedavi m\u00fcmk\u00fcn olsa da s\u00fcre\u00e7 olduk\u00e7a zahmetli. Enfekte yaralardan y\u00fczlerce larvan\u0131n tek tek \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve yaran\u0131n tamamen dezenfekte edilmesi gerekiyor.<\/p>\n <\/p>\n ABD AC\u0130L \u00d6NLEM ALDI<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Yetkililer, bula\u015fman\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc noktan\u0131n \u00e7evresindeki 20 kilometrelik alanda hayvan hareketlerini durdurdu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n <\/p>\n B\u00f6lgede steril sinek sal\u0131m\u0131 ba\u015flat\u0131l\u0131rken, ek yaban hayat\u0131 g\u00f6zetimi uygulan\u0131yor ve \u00f6zel m\u00fcdahale ekipleri sahaya g\u00f6nderildi. Yetkililer ayr\u0131ca G\u00fcney Teksas’a screwworm tedavisinde kullan\u0131lacak ila\u00e7 stoklar\u0131n\u0131n sevk edildi\u011fini duyurdu.<\/p>\n <\/p>\n ABD’li yetkili Dudley Hoskins, “Hayvanc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcm\u00fcz\u00fc korumak ulusal g\u00fcvenlik meselesidir.” dedi.<\/p>\n <\/p>\n MEKS\u0130KA’DAN KUZEYE DO\u011eRU \u0130LERL\u0130YOR<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Screwworm son aylarda Orta Amerika’dan ba\u015flayarak Meksika \u00fczerinden kuzeye do\u011fru ilerliyor.<\/p>\n <\/p>\n Meksika Kas\u0131m 2024’ten bu yana 27 binden fazla vaka do\u011frularken, bunlar\u0131n yakla\u015f\u0131k 2 bininin halen aktif oldu\u011fu a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n <\/p>\n ABD uzun s\u00fcredir Meksika’dan canl\u0131 hayvan ithalat\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tl\u0131yor ve milyonlarca dolar harcayarak parazitin kuzeye ilerlemesini yava\u015flatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. <\/p>\n <\/p>\n ABD, ge\u00e7mi\u015fte steril erkek sineklerin do\u011faya sal\u0131nmas\u0131 sayesinde screwworm’u 1960’larda tamamen ortadan kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Ancak Teksas’ta kurulmas\u0131 planlanan yeni steril sinek \u00fcretim tesisinin ancak 2027 sonunda faaliyete ge\u00e7mesi bekleniyor.<\/p>\n \\n\\n<\/p>\n